WadWeten

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 26 februari 2010

Kwelders horen bij het waddengebied. Ze kennen een heel eigen begroeiing, die is aangepast aan de regelmatige overspoeling door de zoute zee. Kwelders hebben niet alleen een bijzondere ecologische waarde. Ze spelen ook een rol bij de kustbescherming. Een rol die in het licht van de klimaatverandering steeds belangrijker wordt. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 19 februari 2010

De Waddenregio heeft een rijke cultuurhistorie met schitterende vertellingen die uit overlevering bekend zijn. Onlangs werden bewoners van de Duitse Waddenkust in een enquête naar hun regionale historische helden gevraagd. In Ostfriesland werd één naam met afstand het meest genoemd: Klaus Störtebeker. De vermoedelijke schedel van deze 14e eeuwse piraat werd in januari uit een museum in Hamburg gestolen. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 12 februari 2010

De Waddenzee is de kinderkamer voor veel vis uit de Noordzee. Na het uitkomen van de eieren trekken veel jonge vislarven in het vroege voorjaar de Waddenzee binnen. Het warmere zeewater, het rijke voedselaanbod en de afwezigheid van predatoren bieden de ideale omstandigheden om op te groeien. Maar voor sommige vissoorten lijkt de klimaatverandering roet in het eten te gooien. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 5-2-2010

In de zestiende eeuw had een stuurman van een handelsschip dat over de Waddenzee voer het niet makkelijk. Hij moest zonder dat hij kon beschikken over moderne navigatiesystemen voorkomen dat het schip vastliep op een van de vele wadplaten. Enkele hulpmiddelen waren er gelukkig wel. In het in 2009 uitgegeven boek Spiegel van de Zuiderzee worden eeuwenoude zeilaanwijzingen, landverkenningen en zeekaarten gepresenteerd. Waaronder een schitterende houtsnede uit 1594 van Govaert Willemsen van Hollesloot. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 29 januari 2010

De Waddenzee kent een lange geschiedenis van exploitatie. Vanaf de eerste menselijke aanwezigheid werd er gebruik gemaakt van bijna alles wat groeide en bloeide op en langs het wad. Met de bevolkingsgroei nam de druk op de natuur gestaag toe. De afgelopen 1000 jaar kenmerken zich vooral door over-exploitatie. De laatste decennia begint het besef door te dringen dat regelgeving noodzakelijk is om het verdwijnen van veel soorten te voorkomen en herstel in de waddenregio te bevorderen. De grijze zeehond heeft zijn plek inmiddels weer gevonden. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 22 januari 2010

Tot aan de jaren zeventig van de vorige eeuw bestond er in het waddengebied een actieve visserij op zeemos, of 'blomkes', zoals de vissers ze noemden. Deze hydroidpoliepen werden gebruikt als decoratie in bloemstukken en op hoeden. Omdat de markt verslapte, stopte de vangst. Dat het aantal zeemosvelden sindsdien mogelijk toch is afgenomen, komt volgens wetenschappers door eutrofiëring en veranderde stromingspatronen. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 15 januari 2010

De afgelopen weken zijn grote delen van de Waddenzee langzaam bedekt geraakt met zeeijs. Een spectaculair gezicht. Maar wat betekent dit voor het leven in de Waddenzee? De meeste wadbewoners kunnen wel tegen een stootje. Voor algen en sommige schelpdieren is een strenge winter zelfs gunstig; zij groeien in het voorjaar des te harder. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 18 december 2009

Langzaam maar zeker krijgt de winter Nederland in zijn greep. Veel dieren vluchten voor de kou; ook in de Waddenzee staat het leven 's winters bijna stil. Tussen de migranten bevindt zich de gewone garnaal. Deze wadbewoner trekt al veertig jaar jaarlijks heen en weer tussen de Noordzee en het wad. Uit recent onderzoek blijkt dat in die periode de garnaal steeds even talrijk is gebleven. Echter, in de Waddenzee worden wel steeds kleinere exemplaren aangetroffen. De oorzaak hiervan is nog onbekend. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie

Door: Tim van Oijen
Datum: 11 december 2009

De scheepvaartroutes ten noorden van de Waddeneilanden worden druk bevaren. Het transport van olie en al dan niet moedwillige olielozingen door schepen vormen een risico voor het waddengebied. Wetenschappers hebben met een computermodel onderzocht wat de gevolgen zijn van een olieramp in de Duitse Bocht. Voor meer dan 70 virtuele rampen berekenden ze de milieueffecten en de socio-economische kosten. Hieruit volgde een eenvoudige relatie tussen de hoeveelheid gelekte olie en de kosten. Dit soort berekeningen kunnen een hulpmiddel zijn bij besluiten over - al dan niet preventieve - maatregelen. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 27 november 2009

Met het gereedkomen van de Afsluitdijk in 1932 ontstond het IJsselmeer. In de jaren die er op volgden, varieerde de waterkwaliteit van het meer flink. Paleo-ecologen hebben diens historie gereconstrueerd aan de hand van veranderingen in de soortensamenstelling van kiezelalgen oftewel diatomeeën in de bodem. Zij constateren dat het IJsselmeer begin jaren veertig al een fosfaatrijke periode kende. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 20 november 2009

Parasieten komen overal voor, ook in de Waddenzee.  Ze infecteren slakken, schelpdieren, vogels en vissen. Via deze gastheren beïnvloeden zij het ecosysteem. Ondanks een aantal verschuivingen in de populaties van vogels en vissen en het verdwijnen van een aantal gastheren, is het voorkomen van parasieten in de Waddenzee de laatste veertig jaar nauwelijks veranderd. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 13 november 2009

De exotische schelpdiersoorten muiltje en Japanse oester verdringen in het Waddengebied inheemse oesters en mosselen. Toch zit er voor de mosselen een voordeeltje aan de aanwezigheid van deze exoten. Deense en Duitse wetenschappers hebben namelijk aangetoond dat ze gastheer kunnen zijn van larven van zuigwormen die normaal parasiteren op mosselen. Hierdoor hebben de mosselen minder last van voetinfecties. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 6 november 2009

De Waddenzee heeft zich in de loop van eeuwen gevormd. Zandkorrel voor zandkorrel is op zijn plaats gelegd. Zandkorrels die ook weer keer op keer van plaats zijn veranderd door wind en getij. Het sediment is echter niet volledig overgeleverd aan deze krachten. Het bodemleven in de Waddenzee oefent namelijk ook grote invloed uit op de zand- en slibbewegingen. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 30 oktober 2009

De wadpier is in de Waddenzee niet langer meer zomaar de wadpier. Biologen van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) hebben ontdekt dat in de wadbodem naast de 'gewone' wadpier ook de uiterlijk vrijwel identieke Franse tap voorkomt. Wel is deze er zeldzaam; in de Noordzee is hij algemener. De zustersoorten zijn genetisch gezien verrassend verschillend en bestaan waarschijnlijk al tientallen miljoenen jaren als aparte soorten. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 23 oktober 2009

Op het eerste gezicht vormen wadplaten een wat saai bruingrijzig geheel. Dit is slechts een oppervlakkige waarneming. Wie weleens voorzichtig een schep in de bodem heeft gestoken, weet namelijk beter. Het wad vertoont vaak een bijzondere gelaagdheid. Bovenin groen-grijs van kleur, en onderin de fameuze welriekende donkere laag. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 16 oktober 2009

Duitse wetenschappers hebben in de Waddenzee klompjes van enkele tientallen bacteriën ontdekt, die zich gezamenlijk met hun zweepstaartjes voortbewegen en daarbij voor hun richtingsgevoel gebruik maken van het aardmagnetisch veld. Dit soort bacteriebolletjes waren tot nu toe alleen in Noord- en Zuid-Amerika waargenomen. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.

Door: Maria van Leeuwe
Datum: 9 oktober 2009

In de volksmond heeft de duiding exotisch een positieve bijklank. "Exotisch = zoals men vindt in verre vreemde landen; een exotische schoonheid", volgens van Dale, 1976. Deze definitie stamt duidelijk uit een tijd waarin verre vreemde landen nog iets mysterieus hadden. In relatie tot de Waddenzee heeft exotisch een minder positieve lading. Organismen van exotische oorsprong worden niet zozeer beoordeeld om hun schoonheid, ze worden eerder met lichte argwaan gadegeslagen. Lees het volledige bericht op de site van de waddenacademie.

Door: Tim van Oijen
Datum: 2 oktober 2009

De Waddeneilanden kennen een roerig geologisch verleden. Om de ontwikkelingen sinds de laatste ijstijd op het Deense Waddeneiland Rømø nader te onderzoeken, bepaalden geologen met behulp van grondradar de bodemstructuur tot vijftien meter diepte. Zij troffen oude duinen en strandwallen aan en sporen van een overstroming. Lees het volledige bericht op de site van de Waddenacademie.